نقش ولایت الهی در نظام هستی و تحقق انسان کامل
کلمات کلیدی:
ولایت الهی, نظام هستی, انسان کامل, فیض الهی, عرفان اسلامی, تفسیر قرآنچکیده
مفهوم ولایت از محوریترین مفاهیم الهیاتی و عرفانی در اندیشه اسلامی است که در قرآن کریم و سنت عرفان نظری، کارکردی چندبعدی یافته و نقش تعیینکنندهای در تبیین نسبت خدا، عالم و انسان ایفا میکند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل جایگاه ولایت الهی در نظام هستی و تبیین نقش آن در تحقق انسان کامل، به بررسی تلفیقی مبانی قرآنی و عرفانی این مفهوم پرداخته است. مسئله اصلی تحقیق ناظر به این پرسش است که آیا ولایت الهی صرفاً مفهومی تشریعی و هدایتی است یا دارای کارکردی وجودی و متافیزیکی در ساختار عالم بوده و بهعنوان مجرای فیض الهی در فرآیند تحقق انسان کامل ایفای نقش میکند. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهرهگیری از منابع تفسیری و عرفانی نشان میدهد که ولایت در قرآن بیانگر نوعی سرپرستی و هدایت تکوینی است که در قالب ربوبیت و تدبیر مستمر الهی در عالم ظهور مییابد. در عرفان اسلامی نیز ولایت حقیقت باطنی نبوت و اصل استمرار فیض الهی تلقی شده و انسان کامل بهعنوان مظهر تام اسم «ولی» و واسطه فیض میان حق و خلق معرفی میشود. یافتههای تحقیق حاکی از آن است که ولایت الهی اصل ساماندهنده نظام هستی و حلقه واسط میان مبدأ و مراتب وجود است و تحقق انسان کامل، تجلی کامل این ولایت در ساحت انسانی محسوب میشود.
دانلودها
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 Parastoo Shini, Maryam Bakhtyar, Abdolmajid Maghami (Author)

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.