نقش ولایت الهی در نظام هستی و تحقق انسان کامل
کلمات کلیدی:
ولایت الهی, نظام هستی, انسان کامل, فیض الهی, عرفان اسلامی, تفسیر قرآنچکیده
مفهوم ولایت از محوریترین مفاهیم الهیاتی و عرفانی در اندیشه اسلامی است که در قرآن کریم و سنت عرفان نظری، کارکردی چندبعدی یافته و نقش تعیینکنندهای در تبیین نسبت خدا، عالم و انسان ایفا میکند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل جایگاه ولایت الهی در نظام هستی و تبیین نقش آن در تحقق انسان کامل، به بررسی تلفیقی مبانی قرآنی و عرفانی این مفهوم پرداخته است. مسئله اصلی تحقیق ناظر به این پرسش است که آیا ولایت الهی صرفاً مفهومی تشریعی و هدایتی است یا دارای کارکردی وجودی و متافیزیکی در ساختار عالم بوده و بهعنوان مجرای فیض الهی در فرآیند تحقق انسان کامل ایفای نقش میکند. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهرهگیری از منابع تفسیری و عرفانی نشان میدهد که ولایت در قرآن بیانگر نوعی سرپرستی و هدایت تکوینی است که در قالب ربوبیت و تدبیر مستمر الهی در عالم ظهور مییابد. در عرفان اسلامی نیز ولایت حقیقت باطنی نبوت و اصل استمرار فیض الهی تلقی شده و انسان کامل بهعنوان مظهر تام اسم «ولی» و واسطه فیض میان حق و خلق معرفی میشود. یافتههای تحقیق حاکی از آن است که ولایت الهی اصل ساماندهنده نظام هستی و حلقه واسط میان مبدأ و مراتب وجود است و تحقق انسان کامل، تجلی کامل این ولایت در ساحت انسانی محسوب میشود.
دانلودها
دانلودها
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 Parastoo Shini, Maryam Bakhtyar, Abdolmajid Maghami (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.