کنشگری اجتماعی و فرهنگی اصحاب ایرانی ائمه(ع) در عصر عباسی
کلمات کلیدی:
اصحاب ائمه, ایرانیان, عصر عباسی, نقش اجتماعی و فرهنگی, تاریخنگاری اسلامی, تشیع, علم حدیثچکیده
این پژوهش به بررسی و تحلیل نقش اجتماعی و فرهنگی اصحاب ایرانی ائمه اطهار(ع) در عصر خلافت عباسی (۱۳۲–۲۶۰ق) میپردازد. هدف اصلی پژوهش، شناسایی ابعاد مختلف کنشگری این شخصیتها در حوزههایی همچون حدیث، تاریخنگاری، مناظرات کلامی، دفاع از مبانی اعتقادی تشیع، خدمت به مؤمنان و مواجهه با چالشهای فکری و سیاسی دوره عباسی است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانهای انجام شده و با اتکا به منابع دستاول تاریخی، حدیثی و رجالی، دادههای گردآوریشده را از طریق نقد تاریخی و تحلیل محتوا ارزیابی کرده است.یافتهها نشان میدهد که اصحاب ایرانی ائمه(ع) صرفاً ناقلان حدیث نبودهاند، بلکه بهمثابه کنشگرانی فعال در عرصههای فکری، فرهنگی و اجتماعی ایفای نقش کردهاند. شخصیتهایی همچون ابوالصلت هروی، با نگارش آثاری مانند وفاة الرضا، و نیز دعبل خزاعی، در ثبت رویدادهای تاریخی و انتقال میراث روایی سهمی مؤثر داشتهاند. همچنین، در حوزه مناظرات کلامی، چهرههایی مانند علی بن مهزیار و فضل بن شاذان از مبانی فقهی و اعتقادی شیعه دفاع کردهاند. افزون بر این، این گروه در مقابله با انحرافات فکری، خدمترسانی به جامعه مؤمنان و ایستادگی در برابر حاکمان ستمگر، نقش قابل توجهی بر عهده داشتهاند. تلاشهای علمی افرادی چون احمد بن محمد بن عیسی اشعری و حسن بن سعید اهوازی نیز در حفظ، تدوین و انتقال آموزههای شیعی مؤثر بوده است.در نتیجه، اصحاب ایرانی ائمه شیعه در عصر عباسی با فعالیتهای چندبعدی خود، نقشی تعیینکننده در تثبیت و گسترش هویت دینی و فرهنگی تشیع ایفا کردند.
دانلودها
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Forouzan Norouzinjad , Seyed Kazem Mousavi (Author); Ehsan Momenifard
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
