جایگاه فقه امامیه و اسناد فراملی در حمایت از حقوق کودک نسبت به کار و تأدیب: رویکرد تطبیقی

چکیده

تبیین مفهوم تنبیه و مجازات بدنی به طور عام و تنبیه بدنی کودکان به طور خاص در نظام حقوق بشر چیست و مصادیق آن کدام‌اند؟ آنچه از خلال مباحث مربوط به طرح موضوع مجازاتهای بدنی در دکترین و نظام بین‌المللی حقوق بشر درمی یابیم این است که این مفهوم ارتباط تنگاتنگ و نزدیکی با مفاهیم شکنجه، رفتارهای بی‌رحمانه، رفتارهای غیرانسانی و مجازاتهای تحقیرآمیز دارد و حتی در پرتو اسناد مربوط به ممنوعیت شکنجه و رفتارهای غیرانسانی است که نظام بین المللی حقوق بشر ممنوعیت مجازاتهای بدنی را بیان کرده و توسعه داده است. علاوه بر تشابه مفهومی، از نظر مصداق نیز به اصطلاح منطقی بین این مفاهیم نسبت عام و خاص من وجه برقرار است. از این رو تبیین مفاهیمی چون شکنجه، رفتارهای غیرانسانی و تحقیرآمیز نیز جهت روشن شدن موضوع اصلی بحث امری اجتناب‌ناپذیر بوده و کمک شایانی به روشن شدن جایگاه بحث تنبیه بدنی می‌نماید. از سوی دیگر به اتفاق فقها کودک اهلیت تصرف در مال خود و کار خود را دارد و نمی‌تواند برای انجام کار اجیر شود و همچنین جایز نیست کارفرما تحت هیچ عنوانی او را برای کار اجیر کند. در خصوص حمایت از کودکان کار در اصل 9 اعلامیه جهانی حقوق کودک بدان اشاره شده «کودک باید در برابر هر گونه غفلت، ظلم و استثمار حمایت شود. کودک نباید به هر شکلی وسیله مبادله قرار گیرد». لذا در زمینه کار کودک نیز دیدگاه فقه پذیرفته شده است.