نقش تشکیلات سیاسی مأمون عباسی در ولایتعهدی و شهادت امام رضا (ع): تحلیلی از بحران مشروعیت خلافت عباسی
کلمات کلیدی:
مأمون عباسی, ولایتعهدی امام رضا(ع), بحران مشروعیت, ساختارقدرت, علویانچکیده
شهادت امام رضا(ع) در سال 203 هجری قمری یکی از مهمترین تحولات سیاسی ـ مذهبی عصر عباسی است که در بستر بحران مشروعیت خلافت مأمون شکل گرفت. این مقاله با هدف تبیین نقش تشکیلات سیاسی مأمون در سیاست ولایتعهدی و پیامدهای آن، این رویداد را در چارچوب نظری بحران مشروعیت خلافت عباسی بررسی میکند. مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهرهگیری از منابع تاریخی سدههای نخستین و پژوهشهای معاصر، ساختار قدرت در خلافت مأمون، رقابتهای درونی خاندان عباسی و نقش کارگزاران سیاسی در شکلگیری این سیاست را تحلیل میکند. انتصاب امام رضا(ع) به ولایتعهدی بیش از آنکه ناشی از گرایش اعتقادی مأمون باشد، راهبردی سیاسی برای مدیریت بحران مشروعیت، مهار مخالفتهای داخلی و تقویت اقتدار خلافت بود. با این حال، افزایش جایگاه اجتماعی و مقبولیت دینی امام رضا(ع) این سیاست را با پیامدهای پیشبینینشده مواجه ساخت و حضور ایشان را به چالشی برای دستگاه خلافت تبدیل کرد. در این چارچوب، شهادت امام رضا(ع) را میتوان در منطق حفظ قدرت و مدیریت تعارضات سیاسی در خلافت عباسی تفسیر کرد.
دانلودها
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Mohammad Habibpour Ledari (Author); Amir Taimur Rafiei; Hamid Reza Jadidi, Keyvan Loloui (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
