طراحی الگوی مطلوب تربیت اخلاقی مبتنی بر صحیفه سجادیه برای کارکنان ناجا

چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی مطلوب تربیت اخلاقی کارکنان ناجا بر اساس مبانی، اصول و روش‌های تربیتی مستخرج از صحیفه سجادیه انجام شد. این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی انجام شد. در بخش کیفی، از روش توصیفی ـ تحلیلی و تحلیل اسنادی برای بررسی صحیفه سجادیه به‌عنوان منبع دست‌اول و منابع اسلامی، احادیث، روایات و اقوال منسوب به امام سجاد(ع) به‌عنوان منابع دست‌دوم استفاده شد. نمونه‌گیری منابع به روش گلوله‌برفی صورت گرفت و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شدند. بر اساس یافته‌های کیفی، پرسشنامه‌ای ۲۱‌گویه‌ای با مقیاس پنج‌درجه‌ای لیکرت تدوین شد. در بخش کمی، جامعه آماری شامل ۱۲۰ نفر از استادان علوم تربیتی و کارشناسان نیروی انتظامی شهر تهران بود که از میان آنان، بر اساس جدول کرجسی و مورگان، ۹۲ نفر به روش تصادفی انتخاب شدند. روایی محتوایی ابزار با نظر پنج متخصص، روایی همگرا با میانگین واریانس استخراج‌شده، و پایایی آن با آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی بررسی شد. اعتبارسنجی مدل با مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی و نرم‌افزار SmartPLS انجام گرفت. تمامی بارهای عاملی مؤلفه‌ها در دامنه ۰٫۶۳۸ تا ۰٫۹۷۷ قرار داشتند و از نظر آماری معنادار بودند. آلفای کرونباخ سازه‌ها بین ۰٫۹۵۳ و ۰٫۹۷۳، پایایی ترکیبی بین ۰٫۹۶۳ و ۰٫۹۷۵ و میانگین واریانس استخراج‌شده بین ۰٫۶۵۴ و ۰٫۸۳۱ بود. مبانی تربیت اخلاقی با ضریب مسیر ۰٫۴۱۸ و آماره تی ۴۱٫۰۶۶، روش‌های تربیت اخلاقی با ضریب ۰٫۳۶۳ و آماره تی ۵۰٫۴۷۱ و اصول تربیت اخلاقی با ضریب ۰٫۳۳۲ و آماره تی ۳۸٫۷۱۱، اثر مثبت و معناداری بر تربیت اخلاقی داشتند. مقدار Q² برابر با ۰٫۶۵۰ و شاخص نیکویی برازش برابر با ۰٫۸۷۹، قدرت پیش‌بینی و برازش قوی مدل را تأیید کرد. الگوی پیشنهادی مبتنی بر سه بُعد مبانی، اصول و روش‌های تربیت اخلاقی از اعتبار و برازش مطلوبی برخوردار است و می‌تواند به‌عنوان چارچوبی منسجم برای برنامه‌ریزی، آموزش و ارتقای تربیت اخلاقی کارکنان ناجا مورد استفاده قرار گیرد.