جایگاه امر الهی در باب امامت و رهبری مسلمین در تفاسیر اهل سنت

داود  نعمتی ضیابری; رضا باقی زاده پلامی; فیض اله  اکبری دستک

نویسندگان

داود نعمتی ضیابری گروه علوم قرآن و حدیث، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-2203-5699
رضا باقی زاده پلامی گروه معارف اسلامی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران https://orcid.org/0000-0002-8967-8699
فیض اله اکبری دستک گروه علوم قرآن و حدیث، واحد کرج، دانشگاه آزاداسلامی، کرج، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-6301-6486

کلمات کلیدی:

امر الهی, امامت و رهبری, مفسّران اهل سنت, مشروعیّت حکومت

چکیده

موضوع امامت و رهبری در تفسیرهای اهل سنت، همواره مورد توجه بوده است، این پژوهش با بررسی تفاسیر مختلف اهل سنت، به تحلیل نقش امر الهی در مشروعیت‌بخشی به رهبری اسلامی پرداخته و دیدگاه‌های مفسران برجسته‌ای همچون ابن کثیر، آلوسی، رازی و قرطبی را بررسی می‌کند، نتایج نشان می‌دهد، علیرغم آن که برخی مفسران بر اجماع و شورا در انتخاب رهبری مسلمانان تأکید می ورزند، در عین حال بسیاری از مفسّران دیگر مشروعیت حکومت را به اراده و دستور الهی مرتبط می‌دانند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که مفسّران اهل سنت در برداشت از امر الهی در حوزه امامت و رهبری مسلمانان، گرایش‌های متفاوتی دارند، این پژوهش با رویکردی توصیفی - تحلیلی، نشان می‌دهد که امر الهی همچنان به ‌عنوان یک اصل بنیادین در مشروعیت‌بخشی به رهبری اسلامی در تفاسیر اهل سنت مطرح است و این مفهوم تأثیر مستقیمی بر تحلیل نظام‌های حکومتی اسلامی در ادوار مختلف داشته است.