شناسایی ابعاد تعارض وفاداری مذهبی و انصاف در اخلاق حرفه‌ای

چکیده

هدف این پژوهش شناسایی ابعاد تعارض میان وفاداری مذهبی و انصاف در چارچوب اخلاق حرفه‌ای با استفاده از رویکردی کیفی بود. این مطالعه با روش کیفی و به شیوه تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساخت‌یافته با ۲۵ نفر از کارشناسان، کنشگران مذهبی و صاحب‌نظران حوزه اخلاق حرفه‌ای در شهر تهران گردآوری شد. مشارکت‌کنندگان به‌صورت هدفمند انتخاب شدند و فرایند مصاحبه تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار NVivo استفاده شد. تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی سه مقوله اصلی شامل: ۱) تعارض در تعهدات اخلاقی (نظیر تعارض وظیفه‌گرایی دینی با بی‌طرفی حرفه‌ای)، ۲) راهبردهای فردی برای مدیریت تعارض (مانند تفکیک نقش‌ها، توجیه دینی، سکوت)، و ۳) پیامدهای تعارض (همچون فرسودگی اخلاقی و تضعیف انسجام درونی) گردید. همچنین نمونه‌هایی از بصیرت اخلاقی و رشد شخصیتی در مواجهه با این تعارض‌ها نیز گزارش شد. تعارض میان وفاداری مذهبی و انصاف در اخلاق حرفه‌ای پدیده‌ای چندبعدی و زمینه‌مند است که مدیریت آن نیازمند درک دقیق‌تر از تجربه زیسته افراد، آموزش‌های میان‌رشته‌ای و اصلاح سیاست‌های سازمانی است. این تعارض اگر به‌درستی مدیریت نشود، می‌تواند منجر به آسیب‌های فردی و ساختاری شود؛ اما در عین حال می‌تواند فرصتی برای رشد اخلاقی فراهم آورد.