ارائه مدل کیفی مدیریت توسعه ارتباطات میان فرهنگی برای زائران بین‌المللی حرم رضوی

چکیده

هدف این مطالعه ارائه مدل کیفی مدیریت توسعه ارتباطات میان فرهنگی برای زائران بین‌المللی حرم رضوی بود. جامعه آماری این مطالعه کیفی شامل اعضای هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی در رشته مدیریت فرهنگی، متخصصان و صاحب‌نظران حوزه ارتباطات و جامعه‌شناسی فرهنگی، و رایزنان فرهنگی دارای مدرک کارشناسی ارشد و دکترا با حداقل پانزده سال سابقه مدیریتی بود. نمونه‌گیری به‌صورت غیر احتمالی و هدفمند انجام شد و ۱۵ نفر از خبرگان واجد شرایط انتخاب گردیدند. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختار یافته جمع‌آوری شد. داده‌های گردآوری‌شده با روش تحلیل مضمون تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که ابعاد مدل کیفی شامل بُعد فردی (4 مؤلفه)، بُعد ارتباطی (3 مؤلفه)، بُعد نهادی (2 مؤلفه)، بُعد مدیریتی (2 مؤلفه) و بُعد محیط فرهنگی (3 مؤلفه) می‌باشد.  به طور کلی می‌توان بیان نمود که توسعه و مدیریت ارتباطات میان‌فرهنگی زائران بین‌المللی در حرم مطهر رضوی، یک پدیده تک‌بعدی و صرفاً مهارتی نبوده، بلکه یک منظومه چندوجهی و سیستمی می‌باشد. هم‌افزایی و تعامل پویای این ابعاد می‌تواند بستری مناسب برای ایجاد درک متقابل عمیق، ارتقای کیفیت تجربه معنوی زائران، کاهش سوءبرداشت‌ها و تنش‌های فرهنگی و در نهایت تحقق دیپلماسی اثربخش زیارت فراهم آورد.