نقش هژمونی فرهنگی گرامشی در شکلگیری خلاقیت در هنر
کلمات کلیدی:
هژمونی فرهنگی, آنتونیو گرامشی, خلاقیت, هنرچکیده
این مقاله به بررسی تأثیر فضای فکری و فرهنگی از منظر هژمونی آنتونیو گرامشی بر پدیدار شدن خلاقیت در هنرها میپردازد. گرامشی با ارائه مفهوم هژمونی فرهنگی، نشان میدهد که سلطه طبقاتی نهتنها از طریق ابزارهای قهری، بلکه از طریق نفوذ در ساختارهای فرهنگی و شکلدهی به افکار عمومی اعمال میشود. در این راستا، خلاقیت هنری نیز در بستری اجتماعی و ایدئولوژیک شکل میگیرد و تحت تأثیر گفتمانهای مسلط قرار دارد. در این پژوهش، ابتدا مفهوم هژمونی فرهنگی و نقش آن در تولیدات هنری بررسی شده و سپس تأثیر آن بر خلاقیت هنری تحلیل شده است. یافتهها نشان میدهد که هنر میتواند هم بهعنوان ابزاری برای تثبیت هژمونی حاکم و هم بهعنوان وسیلهای برای مقاومت و بازتعریف مفاهیم فرهنگی به کار رود. علاوه بر این، مفهوم «روشنفکر ارگانیک» در نظریه گرامشی مورد توجه قرار گرفته و نقش هنرمندان در شکلدهی به مقاومت فرهنگی و تغییر گفتمانی بررسی شده است. بررسی جنبشهای هنری در دورههای مختلف تاریخی نشان میدهد که خلاقیت هنری میتواند بهعنوان ابزاری برای نقد وضعیت موجود و ایجاد تغییرات اجتماعی عمل کند. همچنین، تعامل میان قدرت، ایدئولوژی و تولیدات هنری، بستری پیچیده را شکل میدهد که بر فرآیند خلاقیت تأثیرگذار است. در نهایت، این مطالعه بر این نکته تأکید دارد که خلاقیت هنری نهتنها یک پدیده فردی، بلکه نتیجهای از روابط اجتماعی، ساختارهای فرهنگی و نیروهای ایدئولوژیک حاکم بر جامعه است.
دانلودها
دانلودها
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Sanaz Khodadadidehkordi (Author); Abolfazl DavodiRoknabadi; Salar Zohoori, Fahimehalsadat Mirjalili (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.